گفتگو با سباستین ساردی، عکاس مستند
در سال ۲۰۰۸، سباستین ساردی، عکاس سوئدی، پس از مطالعه مقالهای که به افشای حوادث پنهان مرتبط با معادن میپرداخت، تصمیم گرفت سفری عکاسانه را آغاز کند. او بدون داشتن آموزش رسمی در زمینه عکاسی، به بازدید از معادن روی آورد و سپس راهی ایالت جهارکند در هند شد تا از زندگی کارگران معادن زغالسنگ در شهر دانآباد ـ که به عنوان «پایتخت زغالسنگ» شناخته میشود ـ مستندی تهیه کند. حاصل این تجربه، پروژهای با عنوان «الماس سیاه» بود که زندگی مردان، زنان و کودکانی را که در شرایط سخت و طاقتفرسا به استخراج زغالسنگ اشتغال دارند، به تصویر کشید.گفتگو کوتاهی با سباستین ساردی،(Sebastian Sardi) عکاس مستند انجام دادیم که در ادامه با هم میخوانیم:
چه زمانی و چگونه برای نخستین بار با عکاسی آشنا شدید؟
مادرم یک دوربین دستی SLR قدیمی داشت و در استفاده از آن مهارت زیادی داشت. موضوع نور و نوردهی همیشه برایم شگفتانگیز بود.
بهترین توصیهای که در ابتدای مسیر حرفهای دریافت کردید چه بود؟
به من گفتند که زیاد درباره ترکیببندی فکر نکنم، چون ممکن است در لحظه تصویر را از دست بدهم. بعدها این نگاه را دوباره بررسی کردم، اما این جمله همیشه در ذهنم باقی ماند.
سوژههای خود را چگونه انتخاب میکنید؟
کاملاً اتفاقی و خودجوش است. دائماً در حال حرکت هستم و همیشه به اطراف نگاه میکنم.
هزینه سفرها را خودتان تأمین میکنید یا پرژه میگیرید؟
در ابتدا خودم هزینهها را پرداخت میکنم و امیدوارم بعداً هزینهها جبران شوند. واقعیت این است که در این دنیا همهچیز برعکس است.
کدام کشور یا مردم بیشترین تأثیر را بر شما گذاشتند؟
قزاقستان و هند.
آیا آثار شما جنبه سیاسی دارند؟
بله.
چه شد که پروژه «الماس سیاه» را آغاز کردید؟
از یک سو، موضوع حقوق کارگران برایم اهمیت داشت و از سوی دیگر، جنبههای زیستمحیطی و همچنین گذشته استعماری هند برایم موضوعی مهم بود.
فرایند کارتان چگونه بود؟
بیشتر با مردم محلی و افرادی که در مسیر ملاقات میکردم کار میکردم. تنها سفر میرفتم.
چه مدت در ایالت جهارکند اقامت داشتید؟
در طول سالهای مختلف، بارها به آن منطقه سفر کردم.
بزرگترین چالش شما چه بود؟
زبان همیشه یک مانع بزرگ است و ارتباط گرفتن واقعاً دشوار است.
مردم منطقه چه واکنشی به دوربین شما داشتند؟
در مجموع، واکنشی مثبت داشتند.
آیا همچنان با افرادی که از آنها عکاسی کردهاید در تماس هستید؟
بله، با تعدادی از آنها از طریق ایمیل، واتساپ و تماس تلفنی در ارتباط هستم. علاقهای به شبکههای اجتماعی ندارم.
سختترین تجربه یا بدترین خاطرهتان چه بود؟
آبوهوا و گرمای شدید واقعاً طاقتفرسا بود. در برخی مکانها، غذا نیز مشکلساز میشد. البته همیشه افراد بد نیز وجود دارند.
آیا به نظرتان عکاسی میتواند در افزایش آگاهی درباره تغییرات اقلیمی نقش داشته باشد؟
قطعاً بله. عکاسی ابزاری بسیار مؤثر است.
از چه تجهیزاتی استفاده میکنید؟
کارم را با یک دوربین آنالوگ قدیمی Yashica 124g آغاز کردم (تمام عکسهای سیاهوسفید کتاب با همین دوربین ثبت شدهاند). سپس با دوربینهای مدیومفرمت Phase One با کیفیتهای ۸۰، ۱۰۰ و ۱۵۰ مگاپیکسل ادامه دادم. خوششانس بودم که این تجهیزات را بهصورت امانی در اختیار داشتم.
آیا زمان زیادی صرف ویرایش آثار خود میکنید؟
نه چندان. تلاش میکنم تا حد ممکن کمترین ویرایش را داشته باشم. معمولاً بیشتر زمان صرف بررسی نور و بازگشت به ویرایشهای قبلی میشود. هدفم حفظ اصالت و واقعگرایی تصویر است.
برخی از عکسها سیاهوسفید هستند و برخی رنگی، چگونه درباره این انتخاب تصمیم میگیرید؟
ترکیب سیاهوسفید و رنگی را دوست دارم. چون این پروژه در طی سالهای مختلف انجام شد، نوع تصاویر هم متناسب با تجهیزاتی که در اختیار داشتم شکل گرفت.
به نظرتان تفاوت بین یک عکس خوب و یک عکس ماندگار چیست؟
عکس ماندگار بر شبکیه ذهن مینشیند. حتی اگر مقابل چشمانتان نباشد، باز هم در ذهنتان آن را میبینید.
بهترین بازخورد یا بزرگترین دستاورد شما در این مسیر چه بوده است؟
بازگرداندن نسخه چاپی عکسها به خود افرادی که در تصویر هستند. این کار حس خاصی دارد. وقتی یک سال بعد به محل بازمیگردی، عکس چاپشده را به آنها میدهی و از حالشان باخبر میشوی، تجربهای بسیار ارزشمند است.
چه توصیهای به کسانی دارید که میخواهند وارد دنیای فتوژورنالیسم شوند؟
شجاع باشید و تسلیم نشوید. بیاحتیاط نباشید. همدل باشید. به مردم احترام بگذارید. و همیشه با آگاهی کامل عمل کنید.
به نظر شما چه اشتباهی را یک عکاس تازهکار باید از آن پرهیز کند؟
اشتباه کردن بخشی از مسیر یادگیری است. مهم است که ریسک کنید و اشتباه کنید، اما حتماً توصیههایی که گفتم را در نظر داشته باشید.
پروژههای آیندهتان چیست؟
فقط آینده میتواند آن را مشخص کند…
اگر عکاس نبودید، چه شغلی را انتخاب میکردید؟
احتمالاً فیلمساز میشدم. یا شاید پزشک.
و در پایان؟
سپاسگزارم که آثارم را به نمایش گذاشتید.
